Wat een heisa, hè? Het Sinterklaasjournaal. Het mysterie verklapt. Ouders die de pakjes kopen? Hoe durven ze dit te verklappen! En pedagogen alom die uitleggen dat alleen volwassenen er last van hebben. Kinderen niet. Want kinderen van 4-8 jaar denken op een andere manier dan wij, volwassenen. Zij doen aan ‘magisch denken’.
Magisch denken
Volwassenen denken vanuit logica en oorzaak-gevolg. Kinderen tussen 4 en 8 jaar denken vanuit fantasie, gevoel en verbeelding. We noemen dit magisch denken. Hun cognitieve vaardigheden zijn nog niet voldoende ontwikkeld voor iets anders. Dit ‘magisch denken’ biedt veel voordelen, ook voor ons als volwassenen. Je kijkt compleet anders naar de wereld en de situaties die je tegenkomt. Wil je anders leren kijken naar je leven, je zorgen, je werk, je team? Vraag het een kind tussen 4 en 8 dat nog magisch denkt.
Kom daar eens kijken
In de kern van het magisch denken zit het verwonderen. Kinderen zijn in staat om zich te verwonderen over het meest alledaagse.
Ik herinner me nog van lang geleden, toen mijn eigen dochter die leeftijd had, dat ik haar vol opwinding in de verte hoorde roepen: “Papa, papa, kom snel, kom snel.” Ik haastte mij naar buiten toe, vol verwachting van iets groots om vervolgens mijn dochter te zien met op haar hand een onzelieveheersbeestje. Ze kijkt mij vol verwondering aan en zegt: “ze kunnen ook vliegen, papa. Wist je dat?”.
Dóór, dóór, dóór!
In ons leven vinden we verwondering vaak een storende factor. Het betekent meestal dat iets anders gaat dan verwacht en aandacht vraagt. Het reguliere proces wordt vertraagd en dat heeft vervelende consequenties voor o.a. onze planning, onze ‘to-do’ lijst en onze verwachtingen. Verwondering betekent vaak stilstaan en als we ergens de kriebels van krijgen dan is het wel stilstaan. We moeten dóór, dóór, dóór!
Advocaat van de duivel
Maar mag ik even advocaat van de duivel spelen? Alles om ons heen, van een simpele stoel tot de meest ingenieuze ruimterobot komt vanuit verwondering. We leven op en van verwondering. Verwondering is een nog grotere basisbehoefte dan ademen. Verwondering bepaalt ons.
Als je beseft dat alles in de digitale wereld in de basis is opgebouwd uit ‘louter enen en nullen’ (binaire code), dan kun je toch niets anders dan je verwonderen over alle digitale ontwikkelingen zoals AI, blockchain en crypto?
Nieuwe impulsen
In veel organisaties is sprake van ingesleten of vastgeroeste patronen en doorgeschoten uitvoering van (in basis goede) regels en procedures. Veranderen is vaak moeilijk, doordat alles vanuit logica en oorzaak-gevolg wordt beredeneerd. Wat nu als we ens magisch gaan denken?
Wil je eens meedoen met een klein experiment?
- Ten eerste: maak een top 3 van de meest voor de hand liggende, meest normale dingen in je werk, je team of je organisatie. We hebben het hier over de échte no-brainers. Iets waar niemand over nadenkt, omdat het zóóó normaal/gewoon is. (Merk je ook hoe moeilijk dit alleen al is, omdat het meest voor de hand liggende ook meestal het meest onzichtbare is. Je ziet het niet eens meer, zo standaard is het).
Mijn voorbeeld (vanuit het onderwijs): een schoolbord (krijtjesbord, digibord of ander groot bord, maakt niet uit) - Ten tweede: vraag je nu eens af: waarom is dit zo normaal? En hoe is het zo normaal geworden? Wanneer is het zo normaal geworden? (Meer van dit soort vragen mag)
In mijn voorbeeld zou dat beginnen met: Het schoolbord is rond 1800 ontstaan om makkelijker en efficiënter iets met groep mensen te delen en interactiviteit te bevorderen - Ten slotte: als dit wat zo normaal is, er niet zo zijn en ook niet zal komen, hoe richt je dan je werk, team, organisatie in?
Mijn voorbeeld: hier daag ik mijn onderwijscollega’s uit 😊. Ga je verwonderen en kom met leuke ideeën. Gebruik fantasie en verbeelding naast logica en oorzaak-gevolg. Hoe ziet het huidige onderwijs eruit zonder een schoolbord (in welke vorm dan ook)?
Deze techniek kun je met alles op pakken. En niet alleen in je werk. Op elk gebied in je leven kun je je verwonderen. En vanuit die verwondering dingen anders zien, anders doen. Waarover verwonder jij je?