“Gras groeit niet harder door er aan te trekken”. Dit Zen-gezegde verwoordt voor mij het meest treffend het 2^e principe van mindfuness: Geduld. [NB ga hier naar het artikel over het 1^e principe: niet-oordelen]

Schiet nu toch eens op!
Iedereen kent de kriebel: de vergadering duurt te lang, de mails stapelen zich op, een collega lijkt maar niet tot de kern te komen Of je staat bij de supermarkt wéér in de meest langzame rij of je kind treuzelt enorm. Het ongeduld dat ervaren wordt, voelt irritant en die irritatie groeit met de minuut. Dit moment, het ervaren van ongeduld, is vanuit mindfulness een zeer waardevolle ervaring. Het laat zien dat je een verwachting had van hoe dingen “moesten” lopen. Door dit te herkennen, ontstaat ruimte om te kiezen: volg je de irritatie cq je verwachting of gebruik je het moment om de situatie met een open blik tegemoet te treden en in het ‘nu’ te zijn?

Ruimte geven aan het proces
In mindfulness wordt geduld niet gezien als iets wat je “moet” hebben, maar als een kwaliteit die je kunt trainen. Geduld betekent: ruimte geven aan het proces. Aan groei. Aan mensen. Aan jezelf. In een wereld waarin snelheid van denken en handelen steeds bepalender wordt en het korte-termijn-denken de modus operandi van besturen is, vraagt geduld betrachten moed en lef. Wat als je de boot mist, achter het net vist? Toch vind je juist daar, in het ongemak van de vertraging, helderheid en inzicht (en wellicht nét iets betere beslissingen).

“Even het van een afstandje bekijken”, dat is eigenlijk wat je doet wanneer je geduld als kwaliteit inzet. Even jezelf uit de situatie plaatsen en vanuit een ander moment, een ander gevoel, een andere mindset actief handelen.

Bewust de automatisch reflex uitzetten

Geduld betrachten is niet nietsdoen. Alsof je besluiteloos stil staat, terwijl anderen handelen en doorpakken. In werkelijkheid is het precies andersom: geduld betekent een bewuste keuze om niet mee te hollen met de automatische reflex, maar de tijd te nemen om goed te zien wat er speelt. Dat maakt je beslissingen uiteindelijk krachtiger, en je relaties duurzamer.

Niet duwen of trekken aan de werkelijkheid

Geduld is de keuze om nu volledig aanwezig te zijn, zonder te duwen of te trekken aan de werkelijkheid. Dat is lastig — zeker in rollen waarin van je wordt verwacht dat je vooruitkijkt, ingrijpt, aanstuurt. Je treuzelende kind helpen met aankleden, zodat alles snel-snel gaat en je op (jouw) tijd weg kunt of in het moment stappen, bewonderend kijken hoeveel je kind al zelf kan of welke unieke wijze je kind heeft om zich aan te kleden; welke heeft diep van binnen jouw voorkeur?

Of zoals bij het voorbeeld van de ‘eindeloze’ vergadering: laat je verwachting los, stap in het nu en observeer (zonder oordeel, zie mindful principe 1) wat er om je heen gebeurt .

Leiderschap dat geworteld is in geduld, is vaak krachtiger dan leiderschap dat snel maar reactief handelt.

Geduld biedt ruimte voor nuance, verdieping en onverwachte inzichten.

Een oefening: even niets doen

De volgende keer dat je merkt dat je iets “even snel” wilt afmaken of ergens “wel klaar mee bent”, pauzeer dan. Vraag jezelf af: Wat gebeurt er als ik dit moment toelaat zoals het is? Niet om traag te zijn, maar om aanwezig te zijn. Alleen al die kleine verschuiving kan het verschil maken tussen gehaast reageren of bewust handelen. Het cliché ‘tel eerst tot 10’ is een cliché voor een goede reden (zoals de meeste cliché’s).

En ook hier geldt, net als bij het eerste principe over niet-oordelen: het hoeft niet direct perfect. Neem kleine stapjes. Iedere oefening, geslaagd of niet, is een stap vooruit.

Hoe geduldig ben jij?

Welke situaties triggeren jouw ongeduld het meest? Waar ben je misschien iets te snel, te scherp of te doorduwend — met de beste bedoelingen? Deel het in de reacties. Ik zal ze met geduld lezen 😉. Want geduld oefenen is niet altijd comfortabel, maar wel op een goede manier transformerend.