Hoe vaak herhaal jij een gesprek in je hoofd dat al geweest is? Hoe vaak denk jij terug aan iets met de wens dat het anders was gelopen?  Hoe vaak houd jij vast aan iets dat voorbij is? Hoe meer we vasthouden, hoe zwaarder ons leven wordt. Loslaten is het devies en tevens het 6^e principe van mindfulness.

Loslaten: Het Gewicht van de Rugzak

Stel je voor dat je een rugzak draagt. In het begin merk je hem nauwelijks, maar naarmate de dag vordert wordt hij steeds zwaarder. Elke gedachte die je blijft herhalen, elke teleurstelling die je vasthoudt, elk “wat als” dat je niet loslaat — het zijn stenen in die rugzak. Geen wonder dat je moe wordt. Het 6^e mindfulnessprincipe, loslaten,  gaat over het herkennen van dat gewicht, en de keuze om sommige stenen neer te leggen.

Waarom we vasthouden

Onze geest heeft de neiging om vast te houden aan gedachten, emoties en situaties — zelfs als ze ons allang niet meer dienen. We houden vast uit gewoonte, uit angst of uit de hoop dat we dan grip krijgen. Hoe hoog scoor jij op de ‘control-freak’meter? Het piekeren over iets dat al voorbij is, voelt alsof we controle houden. Maar in werkelijkheid put het ons uit. De rugzak wordt (onzichtbaar) zwaarder en zwaarder, ons hoofd voller en voller. Vanuit psychosomatisch perspectief gezien kan het zelfs zo zijn dat mentaal vasthouden zich omzet in fysiek vasthouden. Je lichaam gaat dan letterlijk vet en vocht vasthouden, niet omdat je teveel eet, maar omdat je teveel mentale ballast meedraagt.

Loslaten is ruimte scheppen

Loslaten betekent niet dat je alles moet wegduwen of vergeten. Het is geen “laat maar zitten”-houding. Het gaat erom te (h)erkennen dat je iets vasthoudt, vervolgens het ‘waarom’ en het nut ervan te analyseren en ten slotte bewust een keuze te maken om vast te houden of los te laten. Loslaten brengt rust (minder zorgen, minder stress, meer acceptatie). Loslaten schept ruimte, soms letterlijk. Die ruimte biedt mogelijkheden voor een verruiming van de geest, frisse blik (3e principe) en een vergroting van creativiteit. Dit kan weer leiden tot nieuwe inzichten, ideeën, perspectieven, oplossingen.

 Loslaten kan dus ook het probleem oplossen waar jij zo stevig aan vast blijft houden. Dit brengt ons terug bij het 4^e principe: vertrouwen. Door los te laten en te vertrouwen (op de ander, de omgeving, je innerlijk zelf of het universum) krijg je misschien wel juist datgene wat je met vasthouden en controledwang wilt bereiken.

Een oefening: gedachten als wolken

Ga even zitten en sluit je ogen. Neem in gedachten iets dat jij vast blijft houden, bijvoorbeeld vanuit gewoonte of door sterke neiging tot controle. Heb die gedachte helder voor ogen. Visualiseer nu dat die gedachte een wolk is of in een wolk zit die in de lucht drijft. Je neem de wolk waar, zonder oordeel, en je laat hem verder zweven. De wolk zweeft steeds verder en verder weg tot hij uit het zicht is verdwenen. Je hoeft de wolk niet weg te duwen, maar ook niet vast te houden. De wolk zweeft binnen en de wolk zweeft weg. Zo train je je geest om dat je mag loslaten wat niet meer van waarde is.

Welke gedachte zet jij als eerste in een wolk? Wat houdt jij vast dat je het liefst direct wilt loslaten? Ik ben benieuwd hoeveel wolken er in de reacties verschijnen (en weg mogen zweven).